Ngày 19/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 217/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng. Một trong những nội dung quan trọng của Nghị định là quy định cụ thể việc ứng dụng Mô hình thông tin công trình (Building Information Modeling – BIM) trong hoạt động xây dựng và các giải pháp công nghệ số, tạo hành lang pháp lý quan trọng để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số của ngành xây dựng.

Bắt buộc áp dụng BIM đối với công trình xây dựng mới từ cấp II trở lên

Theo Nghị định, các công trình xây dựng mới từ cấp II trở lên phải áp dụng BIM ngay từ giai đoạn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc Báo cáo kinh tế – kỹ thuật. Đây là bước chuyển mạnh mẽ từ phương thức quản lý dự án dựa trên hồ sơ, tài liệu truyền thống sang phương thức quản lý dựa trên dữ liệu số và mô hình số xuyên suốt vòng đời công trình.

Đối với các dự án đầu tư xây dựng công trình theo tuyến, dự án tại khu vực có tính chất đặc thù hoặc dự án có yêu cầu bảo đảm bí mật nhà nước, người quyết định đầu tư được xem xét quyết định việc không áp dụng BIM nhằm bảo đảm tính khả thi và phù hợp với điều kiện triển khai thực tế.

Thiết lập quy định về dữ liệu BIM và chuẩn hóa trao đổi thông tin

Nghị định quy định rõ dữ liệu BIM là tài nguyên số được tạo lập, quản lý và khai thác trong suốt quá trình thực hiện dự án đầu tư xây dựng. Đối với các công trình thuộc diện bắt buộc áp dụng BIM, khi thực hiện các thủ tục thẩm định, chủ đầu tư và cơ quan chuẩn bị dự án có trách nhiệm nộp dữ liệu BIM cho cơ quan chuyên môn về xây dựng.

Dữ liệu BIM phải được cung cấp theo các định dạng chuẩn mở như IFC (Industry Foundation Classes) hoặc các định dạng mở khác phù hợp với đặc điểm của công trình. Trong trường hợp cần thiết, cơ quan có thẩm quyền được yêu cầu cung cấp dữ liệu ở định dạng gốc để đối chiếu, bảo đảm tính nguyên bản, đầy đủ các tham số, cấu trúc đối tượng và thuộc tính của mô hình. Mô hình BIM nộp phục vụ quản lý nhà nước phải thể hiện được vị trí, hình dạng không gian ba chiều của công trình, các kích thước chủ yếu của bộ phận chính và phương án kết nối hạ tầng kỹ thuật trong và ngoài công trình.

Mô hình BIM

Môi trường dữ liệu chung (CDE) – nền tảng quản lý dự án trên môi trường số

Một điểm đáng chú ý của Nghị định là quy định trách nhiệm thiết lập Môi trường dữ liệu chung (Common Data Environment – CDE) đối với các công trình cấp I trở lên thuộc dự án đầu tư công áp dụng BIM. Chủ đầu tư có trách nhiệm xây dựng, quản lý và vận hành CDE để lưu trữ, chia sẻ, kiểm soát thông tin và dữ liệu của dự án.

Các mô hình BIM đã được chủ đầu tư chấp thuận và phát hành trên CDE sẽ được sử dụng làm cơ sở chính thức để các bên tham gia dự án đối chiếu, kiểm tra và làm rõ các nội dung kỹ thuật. Đối với các công trình khác, Nghị định khuyến khích chủ đầu tư chủ động áp dụng CDE nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp và quản lý thông tin trong toàn bộ quá trình thực hiện dự án.

Mở đường cho việc thay thế hồ sơ giấy bằng mô hình số

Một điểm mang tính đột phá của Nghị định là từng bước cho phép sử dụng mô hình BIM trong công tác quản lý nhà nước về xây dựng. Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm xây dựng lộ trình chuyển đổi sang sử dụng BIM phù hợp với điều kiện thực tế, năng lực tổ chức và hạ tầng công nghệ.

Khi cơ quan quản lý nhà nước đáp ứng đầy đủ điều kiện về hạ tầng kỹ thuật, nhân lực và hệ thống công nghệ, mô hình BIM có thể được sử dụng thay thế hồ sơ thiết kế dạng giấy và có giá trị pháp lý tương đương. Khi đó, chủ đầu tư không phải nộp hồ sơ bản vẽ giấy đối với những nội dung đã được thể hiện đầy đủ, chính xác trong mô hình BIM.

Cơ quan chuyên môn về xây dựng cũng được phép sử dụng dữ liệu BIM trong quá trình thẩm định, kiểm tra công tác nghiệm thu, bao gồm kiểm tra hình học công trình, phương án kiến trúc, kết cấu, hệ thống kỹ thuật, kiểm tra sự tuân thủ quy chuẩn, tiêu chuẩn, phát hiện xung đột kỹ thuật và trích xuất các chỉ tiêu phục vụ công tác quản lý.

Hình thành “hồ sơ số” công trình trong toàn bộ vòng đời dự án

Theo Nghị định, sau khi công trình hoàn thành, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật mô hình BIM hoàn công đã được chuẩn hóa vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, đồng thời bàn giao đầy đủ dữ liệu BIM cho đơn vị quản lý, vận hành và bảo trì công trình.

Quy định này bảo đảm tính liên tục của dữ liệu công trình từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, khảo sát, thiết kế, thi công đến quản lý khai thác, vận hành; từng bước hình thành “hồ sơ số” của công trình trong suốt vòng đời.

Thúc đẩy hệ sinh thái số trong ngành xây dựng

Bên cạnh việc quy định cụ thể về BIM, Nghị định cũng nhấn mạnh yêu cầu quản lý, khai thác, chia sẻ và lưu trữ dữ liệu BIM trên CDE phải tuân thủ các quy định về an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu, lưu trữ và sở hữu trí tuệ. Quyền và trách nhiệm của các bên đối với dữ liệu BIM được xác định trong hợp đồng và theo quy định của pháp luật.

Nghị định giao Bộ Xây dựng hướng dẫn chung về áp dụng BIM trong hoạt động xây dựng; Trường hợp cần thiết, Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành ban hành quyết định hướng dẫn chi tiết áp dụng BIM theo các giai đoạn của dự án thuộc chuyên ngành do mình quản lý như phải phù hợp với hướng dẫn chung áp dụng BIM do Bộ Xây dựng ban hành./.

BBT_TECCO1