Bộ Xây dựng đang xúc tiến, kêu gọi đầu tư theo phương thức đối tác công – tư (PPP) đối với 29 dự án đường bộ cao tốc trong giai đoạn 2026–2030, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 923.000 tỷ đồng. Danh mục tập trung vào các tuyến cao tốc mới, dự án kết nối liên vùng và mở rộng những tuyến hiện hữu nhằm nâng cao năng lực vận tải, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.
29 dự án được chia thành hai nhóm ưu tiên
Theo Bộ Xây dựng, trên cơ sở quy hoạch và các nguyên tắc xác định dự án ưu tiên, danh mục gồm 15 dự án thuộc nhóm ưu tiên 1 và 14 dự án thuộc nhóm ưu tiên 2. Các dự án được lựa chọn nhằm từng bước hoàn thiện mạng lưới cao tốc quốc gia, tăng cường kết nối giữa các vùng kinh tế, trung tâm đô thị, cảng biển và các đầu mối giao thông quan trọng.
Trong nhóm ưu tiên 1, đáng chú ý có dự án đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội, đi qua Hà Nội, Ninh Bình, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ, với quy mô 6 làn xe. Tổng chiều dài các đoạn qua 5 địa phương khoảng 225 km, tổng mức đầu tư dự kiến hơn 126.000 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, dự án mở rộng cao tốc Bắc – Nam phía Đông đoạn Mai Sơn – Cam Lộ dài khoảng 415 km, từ 4 làn xe lên 6 làn xe hoàn chỉnh, có tổng mức đầu tư gần 72.200 tỷ đồng. Đoạn Quảng Ngãi – Dầu Giây dài khoảng 551 km cũng được đề xuất mở rộng từ 4 lên 6 làn xe, với tổng vốn hơn 78.200 tỷ đồng.
Dự án cao tốc Bắc – Nam phía Tây đoạn Đức Hòa – Mỹ An dài 74 km, tổng mức đầu tư hơn 29.300 tỷ đồng; đoạn Phú Thọ - Cổ Tiết – Yên Bài dài 49km, tổng mức đầu tư hơn 25.500 tỷ đồng. Đoạn Cam Lộ – Lao Bảo dài 56 km, tổng mức đầu tư gần 14.000 tỷ đồng; Pleiku – Buôn Ma Thuột dài 149 km, tổng vốn 23.400 tỷ đồng; Buôn Ma Thuột – Gia Nghĩa dài 105 km, tổng vốn 18.900 tỷ đồng; và Nha Trang – Đà Lạt dài 81 km, tổng vốn hơn 25.000 tỷ đồng.
Tại khu vực phía Nam, danh mục còn có dự án mở rộng Vành đai 3 TP.HCM từ 4 lên 8 làn xe, dài khoảng 76 km, với tổng vốn 38.000 tỷ đồng; mở rộng cao tốc Mỹ Thuận – Cần Thơ từ 4 lên 6 làn xe, tổng vốn 6.400 tỷ đồng; cùng tuyến Vĩnh Long – Cần Thơ dài 77 km, dự kiến đầu tư hơn 41.400 tỷ đồng.
Nhóm ưu tiên 2 gồm nhiều dự án có vai trò kết nối vùng và bổ sung các trục giao thông mới. Trong đó có cao tốc Ngọc Hồi – Pleiku dài 106 km, tổng vốn 16.200 tỷ đồng; Chơn Thành – Đức Hòa dài 84 km, tổng vốn 16.400 tỷ đồng; Vũng Áng – Cha Lo dài 65 km, tổng vốn 27.600 tỷ đồng; và tuyến Thái Nguyên – Lạng Sơn dài 110 km, tổng vốn 29.000 tỷ đồng.
Đáng chú ý, nhóm này còn có các đoạn thuộc tuyến cao tốc TP.HCM – Vĩnh Long – Cần Thơ – Cà Mau, gồm đoạn TP.HCM – Vĩnh Long dài 64 km, tổng vốn 35.000 tỷ đồng và đoạn Cần Thơ – Cà Mau dài 133 km, tổng vốn 70.000 tỷ đồng. Ngoài ra, dự án cao tốc Phú Yên – Buôn Hồ dài 125 km được đề xuất với tổng mức đầu tư khoảng 35.000 tỷ đồng.
Ưu tiên dự án có tính kết nối và khả năng huy động vốn
Để bảo đảm hiệu quả đầu tư, Bộ Xây dựng đưa ra 7 tiêu chí xác định mức độ ưu tiên. Trọng tâm là các tuyến cao tốc mới chỉ có 2 làn xe hoặc 4 làn xe hạn chế, cần được mở rộng hoàn chỉnh để đáp ứng yêu cầu khai thác đồng bộ, hiện đại và phù hợp với quy chuẩn đường cao tốc.
Các dự án thuộc chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, nằm trên những hành lang kinh tế, vùng động lực và cực tăng trưởng theo quy hoạch tổng thể quốc gia cũng được xem xét ưu tiên. Bộ đồng thời chú trọng các tuyến có nhu cầu vận tải dự báo tăng cao, có khả năng kết nối liên vùng, liên kết các trung tâm kinh tế, cảng biển và khu kinh tế, qua đó hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
Điều kiện triển khai thực tế cũng là một tiêu chí quan trọng, bao gồm khả năng giải phóng mặt bằng theo quy mô quy hoạch, tận dụng các hạng mục đang thi công và bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng. Đặc biệt, những dự án có khả năng thu hút vốn ngoài ngân sách nhà nước hoặc được địa phương chủ động bổ sung nguồn lực sẽ được xem xét trong quá trình xác định thứ tự ưu tiên.
Việc xúc tiến đầu tư 29 dự án cao tốc được kỳ vọng mở rộng khả năng huy động nguồn lực xã hội, giảm áp lực lên ngân sách nhà nước và tạo động lực hoàn thiện hạ tầng giao thông. Khi được triển khai phù hợp với quy hoạch và nhu cầu vận tải, các tuyến đường này sẽ góp phần tăng cường liên kết vùng, nâng cao năng lực lưu thông hàng hóa và hành khách, tạo điều kiện phát triển các trung tâm kinh tế và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế trong giai đoạn 2026–2030.
BBT-TECCO1