Ngày 18/9/2026, Bộ Xây dựng ban hành Văn bản hợp nhất số 84/2026/VBHN-NĐ-BXD, hợp nhất các quy định về thiết kế kỹ thuật tổng thể và cơ chế đặc thù cho một số dự án đường sắt. Văn bản là cơ sở để tra cứu thống nhất các quy định hiện hành liên quan đến lập, thẩm định, phê duyệt dự án, thiết kế FEED, triển khai thiết kế sau FEED, lựa chọn nhà thầu và quản lý hợp đồng đối với các dự án thuộc phạm vi điều chỉnh.
Văn bản hợp nhất số 84/2026/VBHN-NĐ-BXD hợp nhất Nghị định số 123/2025/NĐ-CP ngày 11/6/2025 của Chính phủ với các nội dung sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 67/2026/NĐ-CP ngày 4/3/2026 và Nghị định số 352/2026/NĐ-CP ngày 11/9/2026.
Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng
Văn bản này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài hoạt động đầu tư xây dựng tại Việt Nam trong việc triển khai thực hiện các dự án đường sắt quan trọng quốc gia và đường sắt đô thị, bao gồm:
- Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam;
- Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng;
- Hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, bao gồm các dự án phát triển đô thị theo mô hình TOD.
- Các dự án khác: Khuyến khích áp dụng các quy định tại văn bản này đối với các dự án đường sắt quốc gia, đường sắt địa phương/đô thị sử dụng các nguồn vốn hợp pháp khác. Đối với dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài, trường hợp quy định khác với nhà tài trợ thì áp dụng theo quy định của nhà tài trợ.
Quy định về lập và thẩm định dự án
Văn bản quy định trình tự, hồ sơ và nội dung liên quan đến lập, thẩm tra, thẩm định và phê duyệt dự án đầu tư xây dựng.
Đối với một số dự án, văn bản quy định việc sử dụng thiết kế FEED thay thế cho thiết kế cơ sở trong Báo cáo nghiên cứu khả thi. Trường hợp này, quá trình lập Báo cáo nghiên cứu khả thi được thực hiện theo các bước phù hợp, trong đó có Báo cáo giữa kỳ và Báo cáo nghiên cứu khả thi hoàn chỉnh.
Báo cáo giữa kỳ là một nội dung trong quá trình chuẩn bị dự án, phục vụ việc xem xét, chấp thuận một số nội dung chủ yếu như phương án tuyến, vị trí và các nội dung kỹ thuật, công nghệ theo quy định.
Hồ sơ trình thẩm định dự án bao gồm các tài liệu theo quy định, trong đó có Tờ trình, Báo cáo nghiên cứu khả thi, báo cáo kết quả thẩm tra của tư vấn thẩm tra và các tài liệu liên quan khác.
Quy định về Thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED)
Một nội dung quan trọng của văn bản là các quy định về thiết kế FEED đối với các dự án đường sắt.
- Thiết kế FEED được sử dụng thay thế cho thiết kế cơ sở trong Báo cáo nghiên cứu khả thi (FS). Trình tự thiết kế gồm 02 bước: (1) Thiết kế FEED và (2) Thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế FEED (thiết kế chi tiết theo thông lệ quốc tế hoặc thiết kế bản vẽ thi công). Chủ đầu tư được quyết định điều chỉnh một số chi tiết kỹ thuật ở bước thiết kế sau FEED mà không bị coi là sai lệch thiết kế ban đầu, miễn là giữ nguyên phương án công nghệ tổng thể, hướng tuyến chính và không vượt tổng mức đầu tư được duyệt.
- Nội dung hồ sơ FEED: Thể hiện cấu trúc tổng thể hệ thống đường sắt, giao diện hệ thống, phương án công nghệ (hệ thống phương tiện, thông tin - tín hiệu, giám sát, cấp điện/điện sức kéo, thẻ vé, trung tâm điều khiển chạy tàu, kiểm soát môi trường, thiết bị duy tu đề-pô), khung tiêu chuẩn/quy chuẩn áp dụng, chỉ số đánh giá hiệu suất (RAMS) và Mô hình thông tin công trình (BIM).
Đẩy nhanh tiến độ bằng cơ chế thẩm định song song và hợp đồng EPC/EC/EP
Nhằm khắc phục tình trạng kéo dài thủ tục chuẩn bị đầu tư, văn bản quy định các cơ chế đặc biệt:
- Hội đồng thẩm định liên ngành: Bộ trưởng Bộ Xây dựng thành lập Hội đồng thẩm định để tiến hành thẩm định song song, đồng thời trong suốt quá trình lập FS.
- Triển khai đồng thời & Tách dự án bồi thường: Cho phép thực hiện đồng thời các bước khảo sát, lập FS, thiết kế, lựa chọn nhà thầu; đồng thời cho phép tách công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành dự án độc lập.
- Chỉ định thầu & Lựa chọn nhà thầu theo FEED: Áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với các gói thầu tư vấn chuẩn bị dự án. Quy định rõ cơ chế ký kết và quản lý hợp đồng trọn gói/điều chỉnh đối với các gói thầu EPC (Thiết kế - Mua sắm - Thi công), EC (Thiết kế - Thi công) và EP (Thiết kế - Cung cấp thiết bị)
- Tổng mức đầu tư và Dự toán gói thầu: Quy định chi tiết phương pháp lập, thẩm định tổng mức đầu tư ước tính (bước Báo cáo giữa kỳ) và tổng mức đầu tư dự án. Dự toán các gói thầu EPC, EC, EP được xác định trên cơ sở các khoản mục chi phí trong tổng mức đầu tư và nội dung FS, phù hợp với thiết kế FEED.
Quy hoạch vùng phụ cận ga đường sắt và phát triển theo mô hình TOD
UBND cấp tỉnh xác định phạm vi, ranh giới và tổ chức lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch vùng phụ cận ga đường sắt theo các quy định đối với quy hoạch phân khu khu chức năng.
Trong quá trình thẩm định, phê duyệt quy hoạch vùng phụ cận ga đường sắt, UBND cấp tỉnh được quyết định điều chỉnh chức năng sử dụng đất khác với quy hoạch chung, quy hoạch sử dụng đất đã phê duyệt trước đó; quyết định các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật, dân số, mật độ xây dựng, tầng cao, hệ số sử dụng đất khác với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (nhưng phải bảo đảm đáp ứng hạ tầng).
Ứng dụng công nghệ số, điều kiện năng lực và Ban Quản lý dự án
Ứng dụng công nghệ số: Việc áp dụng Mô hình thông tin công trình (BIM) do người quyết định đầu tư quyết định; khuyến khích tích hợp dữ liệu hệ thống thông tin địa lý (GIS), hệ thống quản lý tài sản (AIM) và bản sao kỹ thuật số song sinh (Digital Twin).
- Điều kiện năng lực cá nhân: Cá nhân đảm nhận chủ nhiệm, chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế xây dựng phải có chứng chỉ hành nghề thiết kế hạng I (công trình đường bộ, đường sắt hoặc cầu - hầm) và có kinh nghiệm thực hiện tối thiểu 01 công trình đường sắt cấp I trở lên hoặc 02 công trình đường sắt cấp II trở lên. Văn bản cũng quy định chi tiết điều kiện về chứng chỉ/giấy phép hành nghề và thời gian kinh nghiệm đối với chuyên gia nước ngoài.
BBT - TECCO1